Vastzitten aan je software? Sinds de Data Act hoeft dat niet.

Veel ondernemers blijven bij een programma waar ze niet meer blij mee zijn. Niet omdat het zo goed is, maar omdat weggaan te ingewikkeld lijkt. Al je klanten, facturen en mails zitten erin. Sinds de Europese Data Act is dat argument een stuk zwakker.

Wat er veranderd is

Sinds 12 september 2025 geldt in de hele EU de dataverordening, beter bekend als de Data Act. Eén deel gaat over clouddiensten: software die je via internet gebruikt, waarbij je gegevens bij de aanbieder staan. De ACM houdt er in Nederland toezicht op en noemt als voorbeelden cloudopslag, virtuele desktops en e-maildiensten. Ook kant-en-klare software in de cloud valt eronder.

De kern: je moet kunnen overstappen naar een andere aanbieder, of de dienst in eigen beheer kunnen nemen. Je moet al je gegevens mee kunnen nemen. En dat geldt ook voor contracten die je vóór september 2025 hebt gesloten.

Wat er in je contract moet staan

In oktober 2026 publiceerde de ACM een leidraad die uitlegt wat aanbieders moeten regelen. In je contract moet onder meer staan:

• dat je mag overstappen of opzeggen;
• een opzegtermijn van hooguit 2 maanden;
• een overgangsperiode van hooguit 30 dagen, waarin de dienst gewoon blijft werken;
• daarna minstens 30 dagen om je gegevens op te halen;
• welke gegevens je wel en niet mee kunt nemen;
• wat een overstap kost.

Wat overstappen mag kosten

Tot 12 januari 2027 mag een aanbieder alleen kosten rekenen die direct met de overstap te maken hebben, zoals het overzetten van je gegevens en technische hulp. Vanaf 12 januari 2027 mag een overstap helemaal niets meer kosten.

Drempels opwerpen mag ook niet meer. De aanbieder moet je technisch helpen bij de overstap en je vooraf vertellen hoe die gaat.

De uitzondering die je moet kennen

Niet elke dienst valt onder alle regels. Voor maatwerk, software die grotendeels voor één klant is gebouwd, gelden uitzonderingen. Software die je alleen zelf instelt, telt volgens de ACM niet als maatwerk.

Daarom ons standpunt. Of je nu een groot pakket neemt, een klein programma of een systeem op maat: vraag vóór je begint hoe je er weer uit komt, en laat het op papier zetten. Stel die vraag aan elke leverancier. Ook aan ons.

Zo check je je eigen software

1. Zoek je contract of de voorwaarden op. Staat er een opzegtermijn en een regeling voor als je weggaat?
2. Probeer een export. Haal je klantenbestand of je facturen eruit. Krijg je een bestand dat je ergens anders kunt openen?
3. Vraag het na. Staat het er niet in? Vraag je aanbieder hoe hij zich aan de Data Act houdt.

Dit is geen juridisch advies. Twijfel je over je eigen contract, vraag het dan na bij je aanbieder of bij een jurist.